اصول خلاصه نویسی

اصول خلاصه نویسی

در مطالب گذشته خواندیم که علامت دار کردن تست ها برای داشتن دوران مرور مفید الزامی است. اما در ارتباط با مطالب مفید دیگری که در قالب تست نیستند چه رویکردی باید داشته باشیم؟ چگونه باید آن مطالب را برای استفاده در دوران مرور بهینه سازی کنیم؟ خلاصه نویسی مطالب بهترین راهکاریست که میتوان ارائه کرد. خلاصه نویسی را میتوان ابزاری مهم و موثر تعریف کرد که بـا استفاده از آن میتوان فراموشی هایی که در کوتاه مدت رخ میدهند را جبران کرد و به مرور مطالب پرداخت. منظور از کوتاه مدت، یک دوره زمانی حدودا 3 ماهه است؛ هر چه یادگیری مطالب عمیق تر باشد، مطالب زمان بیشتر در حافظه باقی میمانند و فراموشی دیرتر اتفاق می افتد. در فراموشی های بلند مدت، اولویت ارجاع به کتاب درسی و جزوات است.
 
خلاصه نویسی هم برای دروس اختصاصی و هم برای دروس عمومی قابل پیاده سازی است. البته قابل ذکر است از آن جا که دروس عمومی صرفا به صورت امتحان نهایی سنجیده خواهند شد و برای هر درس حدودا دو روز زمان مطالعه وجود دارد، چندان تاکیدی بر انجام خلاصه نویسی ندارم. شیوه خلاصه نویسی دروس عمومی و اختصاصی با هم تفاوت هایی دارند. در دروس عمومی خلاصه نویسی بهتر است به صورت حاشیه نویسی و یا برجسته سازی انجام شود. از فواید و ضرورت هایخلاصه نویسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

1) باعث طبقه بندی اطلاعات و تثبیت بیشتر آنها در ذهن میشود. طبقه بندی اطلاعات در خلاصه نویسی به شیوه هایی مانند نمودار درختی، نقشه ذهنی و... انجام میشود. اطلاعات طبقه بندی شده، بهتر در ذهن تثبیت میشوند. تصور کنید از شما خواسته شود که به مدت یکسال، وسایلی را در بخش های مختلف خانه تان قرار دهید؛ بعد از یکسال از شما میخواهند که با چشمان بسته وسیله خاصی را پیدا کنید؛ به طور قطع اگر وسایل را بدون طبقه بندی و تصادفی در خانه پخش کرده باشید برای یافتن آن وسیله خاص با مشکل مواجه خواهید شد. حال تصور کنید که هر کدام از وسایل را بر اساس جنس یا کاربردشان در بخش خاصی قرار داده باشید؛ بی شک یافتن آن وسیله خاص بسیار سریع تر و راحت تر خواهد بود. این امر در ارتباط با طبقه بندی اطلاعات در ذهن نیز صدق میکند.
2) باعث افزایش سرعت در یادآوری اطلاعات میگردد. چنانچه اطلاعات در ذهن طبقه بندی شده باشند، دسترسی به آنها سریعتر و آسوده تر خواهد بود. در آزمونی مثل کنکور که علارغم فرصت پاسخگویی اندک، تنوع دروس و مباحث زیاد است، دسترسی سریع به اطلاعات ذهنی اهمیت ویژه ای پیدا میکند.
3) یکبار نوشتن معادل چندین بار خواندن تاثیر دارد. هنگام نوشتن یک مطلب حواس بیشتری درگیر میشوند و علاوه بر کاهش حواسپرتی حین مطالعه، به تعمیق یادگیری نیز کمک میشود. نوشتن، فضای بیشتری از حافظه فعال را درگیر میکند و مطالب مدت زمان بیشتری در ذهن باقی میمانند.
4) با کاهش حجم محتوای درسی، مدت زمان لازم برای مرور کاهش میـابد و در پی آن تعداد دفعات مرور بیشتر میشود و نتیجتا ماندگاری مطالب در ذهن بیشتر خواهد شد.
5) باعث افزایش کارایی و اثربخشی مطالعه میشود و از اتلاف وقت جلوگیری میکند. خلاصه نویسی در ابتدا شاید زمانبر باشد اما در ادامه کمک شایانی به تسریع مطالعه شما خواهد کرد.
 
با وجود تمام این فواید، چرا ذهنمان ما از انجام خلاصه نویسی منصرف میکند؟ ذهنمان میتواند بزرگترین دشمن ما باشد! چرا که هرگاه میخواهیم کاری دشوار هر چند مهم را انجام دهیم، انجام کار های آسان تری را به ما پیشنهاد میکند. ذهن ما حالت سکون را ترجیح میدهد و از تغییر بیزار است. ذهنمان با ارائه ...